Rozmawiano o Bieszczadach

17 lutego w Przemyślu odbyła się jubileuszowa, XX konferencja „Europa Karpat”. W jej trakcie sporo miejsca poświęcone zostało Bieszczadom. Minister Jerzy Kwieciński przedstawił „Program dla Bieszczad”, zaś dyrektor COS zaprezentował koncepcję budowy ośrodka olimpijskiego w gminie Ustrzyki Dolne. Minister Adamczyk i marszałek Ortyl omówili koncepcję poprawy dostępności komunikacyjnej (kolejowej i drogowej) dla regionu.

Minister Jerzy Kwieciński zaprezentował roboczy dokument: Program dla Bieszczad – jeden z najważniejszych projektów w obszarze rozwoju regionalnego. Na inwestycje przyczyniające się do rozwoju Bieszczadów, realizowane od 2016 do 2023 roku, zostanie przeznaczonych z funduszy unijnych oraz budżetu państwa 800 milionów złotych. – Będą to środki na inwestycje transportowe, m.in. drogę krajową S19, inwestycje w sektorze ochrony środowiska, poprawę dostępu do Internetu oraz infrastrukturę społeczną – zapowiedział minister Kwieciński. Dokument powstał w ramach rządowej strategii na rzecz zrównoważonego rozwoju. Jest to program przygotowywany przez rząd, który odpowiada na lokalne zapotrzebowanie, inicjatywy lokalne i specyfikę problemów. Będzie wsparciem dla Bieszczad z poziomu rządowego.

Dokument identyfikuje następujące obszary problemowe Bieszczad: słaby dostęp do ośrodka wojewódzkiego, problemy z przejściami granicznymi, połączenia kolejowe słabe (kiedyś były lepsze), stosunkowo wysoka stopa bezrobocia, ujemne saldo migracji, problemy demograficzne, starzejące się społeczeństwo, stosunkowo niskie nakłady inwestycyjne w samorządach.

Program dla Bieszczad
Program dla Bieszczad /fot. bieszczadzki.pl

Jeśli chodzi o potencjał regionu w programie wymieniono: bioróżnorodność, tereny atrakcyjne przyrodniczo, parki narodowe, przynależność do międzynarodowego rezerwatu biosfery Karpaty Wschodnie pod patronatem UNESCO, unikatowe walory turystyczne (turystyka piesza, konna, rowerowa, narciarstwo); bogate dziedzictwo kulturowe.

Cele programu: poprawa szans rozwojowych Bieszczad, przyspieszenie rozwoju tego obszaru z poziomu krajowego – wsparcie z poziomu krajowego, komplementarne z działaniami podejmowanymi na poziomie regionalnym (przez samorząd wojewódzki) i na poziomie lokalnym (przez samorządy lokalne).

Program obejmuje 4 powiaty. 3 powiaty w całości: leski, bieszczadzki, sanocki i gminę Bircza z powiatu przemyskiego.

Program ma dwa główne kierunki wsparcia: poprawa warunków życia mieszkańców i wykorzystanie szans rozwojowych.

Realizowane będą tylko realne projekty. Program ciągle się kształtuje. Ministerstwo jest otwarte na nowe inicjatywy na każdym z poziomów: lokalnym, regionalnym, krajowym. Zapisanych w programie jest już ponad 160 inicjatyw.

I. Poprawa warunków życia

  1. Poprawa dostępności transportowej Bieszczad – utworzenie ciągów komunikacyjnych A4 i S19 Via Carpatia (obecna droga S19) jest w programie krajowym i będzie realizowana, będzie miała finansowanie. Nowe ważne projekty (np. obwodnica Sanoka):
    – warunki wsparcia dla infrastruktury lokalnej, preferującego obszary o najsłabszej dostępności,
    – połączenia kolejowe (tu brak na razie brak dokumentacji, ale planowana jest rewitalizacja linii 108 np. na odcinku Jasło – Nowy Zagórz będą analizowane kolejne odcinki).
  2. Poprawa dostępności usług społecznych:
    – poprawa infrastruktury ochrony zdrowia (realizowane jest wsparcie dla szpitali w Lesku, Ustrzykach Dolnych, wspólny pol.-ukr. projekt dla systemu pierwszej pomocy medycznej)
    – poprawa dostępności żłobków i przedszkoli – projekt realizowany z RPO
  3. Wzmocnienie kapitału ludzkiego i społecznego (europejska inicjatywa Catching Up).

II. Wykorzystanie szans rozwojowych

  1. Ochrona i zachowanie bioróżnorodności (trzeba zachować dziedzictwo przyrodnicze i kulturowe)
    – rewitalizacja szlaków turystycznych, szczególnie Bieszczadzkiego Parku Narodowego,
    – wsparcie dla modernizacji terenowej stacji edukacji ekologicznej w Suchych Rzekach,
    – wsparcie z Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na uporządkowanie gospodarki wodno-ściekowej w wybranych gminach (negocjacje z Komisją Europejską możliwości wsparcia przydomowych oczyszczalni ścieków) (samorządy lokalne: powiat leski, gmina Solina; przedsiębiorstwa: ELBEST).
  2. Rozwój przedsiębiorczości i wzmocnienie potencjału turystycznego preferencyjne pożyczki BGK (Banku Gospodarstwa Krajowego); budżet tego instrumentu to 200 mln złotych – fundusze są przeznaczone na turystykę dla małych i średnich przedsiębiorstw
    – wsparcie dla Lokalnych Grup Działania (w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich),
    – wsparcie dla infrastruktury w ramach programu Polska Cyfrowa (12 gmin obszaru bieszczadzkiego to tzw. białe plamy na mapie internetu szerokopasmowego w Polsce),
    – budowa Centralnego Ośrodka Sportu – Ośrodka Przygotowań Olimpijskich „Bieszczady” (dwie inwestycje: Teleśnica Sanna – 192 mln zł i Ustrzyki Dolne – 150 mln zł).
  3. Wzmacnianie administracji gminnej i powiatowej
  4. Współpraca międzynarodowa
    • wsparcie w ramach Program Współpracy Transgranicznej

W spotkaniu uczestniczyli przedstawiciele lokalnych władz samorządowych. „Mam wielką satysfakcję, bo od początku swojego urzędowania wraz ze starostą leskim Andrzejem Olesiukiem nieustannie zabiegaliśmy o specjalny rządowy program dla Bieszczadów. Teraz nasze starania przynoszą efekty” – mówi p. Marek Andruch, starosta bieszczadzki.

Mamy nadzieję na realizację chociaż części założeń projektu, ponieważ ten teren potrzebuję inwestycji i rządowego wsparcia dla rozwoju regionu.

 

Źródła informacji:
– Powiat Bieszczadzki
– Urząd Marszałkowski Województwa Podkarpackiego